Uitgelicht: risico op bevingen als gevolg van gasopslag

Op deze pagina vindt u gebundeld alle relevante informatie over de kans op aardbevingen als gevolg van gasopslag. Eerst vindt u een aantal veelgestelde vragen; onderaan de pagina staat een aantal links naar meer achtergrondinformatie.

1) Kunnen er aardbevingen ontstaan als gevolg van gaswinning en gasopslag?
Als gevolg van gaswinning en –opslag kan zich spanning opbouwen in het gesteente onder de grond. Die spanning kan zich ontladen in de vorm van een lichte aardbeving.

2) Als de gasopslag er niet komt, is er dan geen risico op een beving?
Ook als de Gasopslag Bergermeer er niet komt, is er kans dat zich een lichte aardbeving voordoet. Dat komt door de jarenlange gaswinning uit de bodem. Alle deskundigen zeggen dat de kans op een aardbeving niet groter wordt door de gasopslag; de meeste deskundigen zeggen zelfs dat de kans op een beving door de gasopslag kleiner wordt.

3) Wat is de maximale kracht van een aardbeving als gevolg van Gasopslag Bergermeer?
Drie onafhankelijke instituten (KNMI, TNO en het Amerikaanse Massachusetts Institute of Technology (MIT)) hebben dat onderzocht. Ze komen alle drie tot dezelfde hoofdconclusie: er is een kleine kans op een beperkte beving. De maximale kracht van zo’n beving is waarschijnlijk 3,5 op de schaal van Richter; in theorie is een beving met een kracht van 3,9 mogelijk. En dat geldt in Nederland als een algemeen geaccepteerd risico. De kans op een dergelijke beving is overigens heel klein.

4) Een aardbeving van 3,9, wat merk je daarvan?
Veel mensen zullen zo’n lichte aardbeving voelen als een trilling. In huis kunnen kleine voorwerpen omvallen. Er kan ook lichte schade ontstaan aan gebouwen: denk aan scheuren in het pleisterwerk en losse dakpannen.

5) Sommigen beweren dat een aardbeving van 3.9 in de Bergermeer dezelfde effecten heeft als de aardbeving van 5,5 die 1992 in plaatsvond bij Roermond. Klopt dat?
Nee. Er bestaan eigenlijk twee soorten bevingen: tektonische of natuurlijke diepe aardbevingen en geïnduceerde ondiepe bevingen, die worden veroorzaakt door gaswinning of –opslag. Een natuurlijke beving ontstaat diep onder de grond (tussen 15 en 30 kilometer) en er komt heel veel gesteente door in beweging. Een beving als gevolg van gasopslag ontstaat op veel kleinere diepte (tussen de 2 en 4 kilometer) en er komt maar een klein stukje aardkorst in beweging. Er komt dus ook veel minder energie bij vrij dan bij een natuurlijke beving. De beving bij Roermond in 1992 was een natuurlijke beving.

6) Mocht er zich een aardbeving voordoen als gevolg van Gasopslag Bergermeer, waar ligt dan het epicentrum?
Als er zich een aardbeving voordoet als gevolg van gasopslag in de Bergermeer, zal het epicentrum liggen in het buitengebied in de Bergermeerpolder. Ook bij de bevingen als gevolg van gaswinning in 1994 en 2001 lag het epicentrum in de polder. Het effect van ondiepe, geïnduceerde bevingen blijft beperkt tot een klein gebied. In de bebouwde kom van Bergen en Alkmaar is daarom al veel minder van zo’n beving te merken.

Factsheets
Factsheet 1, algemeen - Feiten over de kans op bevingen als gevolg van gasopslag
Factsheet 2, de onderzoeken - Onderzoek naar de kans op bevingen als gevolg van gasopslag
Factsheet 3, achtergrondinformatie - Meer feiten over bevingen als gevolg van gasopslag
Factsheet Afspraken over schade en overlast

U kunt deze factsheets ook bestellen. U krijgt ze dan toegezonden.

Rapporten
Rapport MIT (Engelstalig)
Rapport TNO (Engelstalig)
Rapport KNMI (Engelstalig)

Afspraken tussen TAQA en de omliggende gemeenten over een snelle en servicegerichte regeling van schade als gevolg van een mogelijke aardbeving staan in het Convenant regeling schade door bodembeweging Gasopslag Bergermeer.

Hebt u nog vragen over de mogelijkheid van een aardbeving als gevolg van gasopslag of over het effect van zo'n beving? Stel ze aan onze deskundige Dirk Nieuwland.

Zie ook het thema 'Veiligheid' elders op deze website.